Voorzitter Jan-Willem van der Roest: “De kracht van flexibiliteit en kwaliteit”


Dr. Jan-Willem van der Roest is spreker en panellid tijdens de tweede editie van voetbalcafé De Veertiende Man (9 mei 2016, Business Club Helmond Sport). Het thema van de avond is “De amateurvereniging in beweging voor de jeugd”. Van der Roest is onderzoeker bij het Mulier Instituut. Daarnaast is hij voorzitter van voetbalclub SV Baarn. Van der Roest heeft onderzocht op welke manier sportverenigingen in Nederland omgaan met het consumentisme onder de leden. De combinatie van zijn onderzoekservaringen en zijn voorzitterschap stellen hem in staat om op een pakkende en begrijpelijke manier te vertellen over de uitdagingen en mogelijkheden van de moderne amateurvereniging.

Tijdens de avond zullen we uitgebreid ingaan op de stand van zaken in het jeugdvoetbal en de mogelijkheden van de vereniging om het sportaanbod aantrekkelijk te houden voor de jeugd. In dit artikel spreken we Jan-Willem over zijn inzichten en ervaringen ten aanzien van amateurverenigingen en de ontwikkelingen die zij in de komende jaren zullen doormaken.


Jan-Willem van der Roest

Jan-Willem van der Roest

Hoe staan sportverenigingen  er op dit moment voor in Nederland?

“In mijn proefschrift (‘From participation to consumption? – consumerism in voluntary sports clubs‘, december 2015) heb ik geconcludeerd dat sportverenigingen nog niet in grote mate worden aangetast door consumentisme onder de leden. Er is wel sprake van beleidsdruk van landelijke sportbonden op de verenigingen om te moderniseren en de concurrentie aan te gaan met andere vormen van sportaanbod, zoals fitnessclubs en informele sportclubjes.

De unieke kenmerken van het verenigingsmodel zijn nog altijd waardevol in deze tijd en verenigingen hebben zeker bestaansrecht. Dit wordt misschien wel bevestigd doordat het ‘verenigingsmodel’ steeds vaker opduikt in (commerciële) organisaties. Die geven hun medewerkers de ruimte om eigen initiatieven te ontplooien en vragen om meer eigen verantwoordelijkheid te nemen binnen een groter geheel. Dat is de kern van een vereniging In beide gevallen kun je dat beschouwen als ‘sociaal-ondernemerschap’. Mensen mogen meebeslissen met als gevolg dat er betere resultaten worden behaald.

Flexibiliteit en kwaliteit

Sportverenigingen dienen wel enkele aanpassingen aan de structuur en werkwijze door te voeren in de komende jaren. Meer flexibiliteit en een hogere kwaliteit van het sportaanbod zijn volgens mij twee hele belangrijke aspecten. Verenigingen die hiermee bezig zijn moderniseren doordat zij hun activiteiten flexibeler en servicegerichter te maken, bijvoorbeeld met andere abonnementsvormen en minder vastgelegde trainingen en tijden waarop gesport kan worden. Dit is met name belangrijk voor jeugdtrainers en ouders van kinderen.

Voor breedtesporten, zoals het amateurvoetbal, is het belangrijk om te zorgen voor een goed opgeleid kader en om de juiste hulpmiddelen te bieden. In de eerste plaats gaat het dan om het doorvoeren op veranderingen in het bestuur van de vereniging. Uit mijn onderzoek is gebleken dat met name de inzet van jonge, hoger opgeleide leden zorgt voor modernisering in verenigingen.

Van der Roest (zittend, derde van rechts) speelt bij SV Baarn. Daarnaast is hij voorzitter van deze vereniging.

Verbreden maatschappelijke functie

Verenigingen kunnen veel meerwaarde bieden door bovenop het primaire sportaanbod andere diensten aan te bieden. Laat ik enkele voorbeelden geven. Hockeyclubs bieden bijvoorbeeld in hun clubruimte werkplekken aan met internetfaciliteiten. Daarnaast kun je er als club voor zorgen dat er een wandelroute start bij het sportpark.

Stabiele ledenpopulatie

Mijn verwachting voor het amateurvoetbal voor de komende 5 tot 10 jaar is dat het aantal leden stabiel blijft. De rek is er inmiddels uit. Wel is er een aantal specifieke doelgroepen waar verenigingen op in kunnen spelen om leden te behouden. Een voorbeeld is de 35+ doelgroep.

Tijd voor actie in de ‘anticipeergebieden’

In het noorden, oosten en zuiden van het land zijn gebieden te herkennen waar op dit moment bevolkingskrimp plaatsvindt, of waar deze wordt verwacht. Daar waar in de Randstad wachtlijsten zijn vanwege het grote aantal mensen en kinderen dat lid wil worden is er in deze gebieden sprake van krimp. Juist voor die verenigingen is het essentieel om de eerder genoemde stappen te zetten.

Liever aanpassen dan fuseren

Fusies en fusieplannen komen regelmatig in het nieuws de laatste tijd. Toch verwacht ik dat het aantal clubs stabiel zal blijven. Bovendien zie ik een fusie als een laatste redmiddel. Bij het samengaan van twee clubs gaat de cultuur en identiteit van beide verloren. Dit zal voor een deel van de leden de reden zijn om te stoppen. Probeer daarom binnen de vereniging eerst het aanbod beter af te stemmen op de behoefte van de (aspirant-)leden.

De “Great Match” van Jan-Willem

Een bijzondere voetbalherinnering was het algeheel landskampioenschap van SV Huizen in het seizoen 2002-2003. We wonnen de finale tegen Türkiyemspor. Een jaar eerder stonden we overigens ook al in de finale. Die verloren we van AGOVV. Als kind ging ik al aan de hand van mijn vader naar het sportpark van sv Huizen. Om dan later de club landskampioen te zien worden was een unieke ervaring.”